Sinds mei 2010 hebben we kippen, op het moment dat 1 van onze kippen broeds werd besloten we om broedeieren te kopen en haar deze uit te laten broeden. Omdat we meer broedeieren hadden dan onder de kip pasten hebben we er ook een aantal in een aangeschafte broedmachine gelegd.
Sinds wij zelf kippen hebben krijg ik nogal eens vragen over het hebben van kippen. Voor het gemak heb ik daarom het een en ander over het houden van kippen, het uitbroeden van eieren en het opfokken van kuikens hieronder onder de volgende hoofdstukken op een rijtje gezet.
Sinds wij zelf kippen hebben krijg ik nogal eens vragen over het hebben van kippen. Voor het gemak heb ik daarom het een en ander over het houden van kippen, het uitbroeden van eieren en het opfokken van kuikens hieronder onder de volgende hoofdstukken op een rijtje gezet.
- Broedeieren
- Kuikens
- Kippen
Broedeieren
Als je graag zelf aan de slag wil met broedeieren dan raad ik je marktplaats aan om aan eieren te komen, typ broedeieren in en de advertenties vliegen je om de oren. Hou er wel rekening mee dat niet alle eieren per definitie uitkomen en dat van de eieren die uitkomen gemiddeld zo'n 65% haan is. Haantjes zijn in woonwijken vaak ongewenst, naar mijn idee erg begrijpelijk, woon je in een woonwijk dan moet je er voordat ze gaan kraaien dus ook weer vanaf zien te komen. Het zelf uitbroeden van eieren is een leuke en spannende bezigheid maar vereist ook de nodige zorg!
Er zijn 2 manieren om de eieren uit te broeden, je kunt er een broedse kip op laten zitten of ze in een broedmachine leggen, wij hebben praktisch tegelijkertijd beide manieren gedaan en persoonlijk geef ik de voorkeur aan de meest natuurlijke variant en dat is een kip het werk laten doen.
Algemene informatie
- Broedeieren kunnen bij een temperatuur van 10 tot 15 graden Celsius zo'n 10 tot 14 dagen bewaard blijven.
- Broedeieren kunnen met de punt naar beneden een dag of 4/5 in een eierdoos bewaard worden. Bewaar je ze langer keer de doos dan 2 maal daags om te voorkomen dat de dooier aan de schaal gaat kleven.
- Broedeieren mogen niet gewassen worden, schraap eventuele poep of andere vuiligheid er heel voorzichtig vanaf.
- Het broedproces duurt 21 dagen. Onder bepaalde omstandigheden kan het natuurlijk altijd ietsjes korter of langer duren.
Heb je kippen en is 1 van de kippen niet meer van het broednest af te krijgen, reageert ze vijandig op jou of andere kippen die in de buurt komen en 'steelt' ze eieren? Dan heb je te maken met een broedse kip.
- Onder een broedse kip kun je eieren naar keuze schuiven, voor haar maakt het niet uit op welk ei ze zit.
- Zorg dat je niet teveel eieren onder haar legt, het moet wel onder haar kontje passen.
- Het beste is om je broedkip apart te zetten van de rest zodat ze in alle rust kan broeden.
- In principe regelt de kip verder alles zelf maar let wel op dat de kip minimaal 1x per dag zo'n 10 tot 20 minuten van haar nest af komt om wat te eten, drinken en poepen.
- Geef een broedende kip graan te eten, dit verteerd langzamer dan de legkorrel en bevat meer calorieën en wees niet verrast van de ongelooflijke stank van haar poep.
Er zijn vele soorten en maten broedmachines te verkrijgen, wij hebben zelf gekozen voor een simpele kleine variant.
- Er zijn automatische en handmatige broedmachines, bij een handmatige moet je zelf 2 maal daags de eieren keren.
- Markeer de eieren aan 2 zijden, zet aan de ene kant een O en aan de andere een X zodat je er zeker van bent dat je alle eieren keert.
- Keer de eieren 's morgens en 's avonds zoveel mogelijk rond hetzelfde tijdstip.
- Keer de eieren alleen van dag 2 t/m dag 18, laat de eieren daarna zoveel mogelijk rusten en verstoor zo min mogelijk aan de temperatuur en luchtvochtigheid.
- De temperatuur in een broedmachine moet zo rond de 37,5 graden Celsius zijn.
- De luchtvochtigheid in een broedmachine moet van dag 1 t/m 18 zo'n 55% zijn. De laatste 3 dagen moet de vochtigheid omhoog naar zo'n 75%.
- Hou de broedmachine goed in de gaten, check minimaal 2x per dag of alles nog in orde is. Wij hebben op dag 19 in de ochtend verzuimt om te controleren met als gevolg ernstig afgekoelde eieren door een niet tijdig ontdekte kapotte lamp. 5 van de 13 eieren zijn uitgekomen waarvan sommige kuikens met wat gebreken.
- Kuikens pas uit de broedmachine halen als ze droog zijn, ze kunnen zonder probleem 24 uur zonder eten of drinken in een broedmachine verblijven.
Heeft je kip de eieren uitgebroed dan zul je naar de kuikens weinig omkijken hebben. Moederkip weet in de meeste gevallen als geen ander hoe voor haar kuikens gezorgd dient te worden. Komen de kuikens uit de broedmachine dan dien je te zorgen voor een warm en veilig onderkomen.
Voeding
- Geef kuikens de eerste 8 weken opfokvoer nummer 1. Hierna kan overgestapt worden op opfokvoer nummer 2. Vanaf 18 weken ongeveer kan er legkorrel/meel gegeven gaan worden.
- Na de eerste week mag er wat bijgevoerd worden (granen, restjes eten, groente) maar doe dit met geringe mate omdat het eiwit wat ze uit het opfokvoer halen van belang is.
- Voer geen legvoer tijdens de opfokperiode. Geef de moederkip hetzelfde voer als haar kuikens, zo kunnen de kuikens niet het verkeerde voer binnen krijgen.
- Zorg ten alle tijde voor schoon drinkwater! Let er op dat drinkwater in een veilig bakje aangeboden wordt, kuikens kunnen makkelijk verdrinken.
Voor de veiligheid is het het beste om de moederkip met haar kuikens gescheiden van andere kippen te houden. Als dit binnen het zicht van de andere kippen gebeurt zal de introductie in de kippenren makelijker verlopen. Wij hebben het gedeelte onder het nachthok met plexiglas afgesloten en in dit gedeelte een zelf geknutseld nachthokje geplaatst, ze kunnen elkaar zo wel horen zien en ruiken maar de kuikens zitten veilig.
- Zorg ook dat andere dieren, zoals (buur)katten niet bij de kuikens kunnen komen.
- Begin de temperatuur op zo'n 37 graden Celsius en bouw dit elke week met zo'n 2 graden af tot je op de buitentemperatuur zit. Hou de temperatuur goed in de gaten door middel van een constant aanwezige thermometer.
- Aan de kuikens zelf is ook af te lezen of de temperatuur juist is. Zitten ze dicht tegen elkaar aan onder de lamp dan is het te koud, vermijden ze hijgend de plek recht onder de lamp dan is het te warm. De temperatuur is in te stellen door de lamp hoger of lager te hangen.
- Het beste is een donkerstraler, deze verstoord het dag en nacht ritme niet door constant licht af te geven. Over infrarood lampen zijn de meningen verdeeld, er wordt gezegd dat infrarood afwijkingen kan veroorzaken bij de kuikens.
- Zorg voor een goede bodembedekking, omdat kuikens in het begin nog erg wankel op de pootjes staan kun je het beste keukenpapier of een handdoek gebruiken. Na ongeveer een week als de kuikens wat steviger lopen kan je van bodembedekking veranderen.
- Over het algemeen blijven kuikens zo'n 6 tot 8 weken onder moeders hoede.
- Heb je maar 1 kuiken uit de broedmachine? Leg dan wat knuffels in de opfokruimte zodat het kuiken toch wat 'aanspraak' heeft.
- Zet zeker moederloze kuikens nooit zomaar in een ren bij volwassen kippen. Zij zullen onderworpen worden aan de pikorde en kunnen zich niet goed genoeg verweren wat zelfs de dood tot gevolg zou kunnen hebben. Wacht tot ze minimaal 4 maanden zijn!
Het houden van kippen is niet moeilijk, kippen zijn simpele makkelijke niet agressieve dieren die geen opvoeding maar puur en alleen wat verzorging nodig hebben. Er zijn vele soorten rassen te verkrijgen, doe vantevoren wat research als je specifieke wensen hebt wat de kip betreft. Wil je bijvoorbeeld graag een kip die veel legt, handtam is of juist een zo sierlijk mogelijke kip. En welk formaat kip en/of ei wil je graag?
Huisvesting
- Kippen hebben een nachthok en een ren nodig, in het nachthok dient een stok en een ruimte om eieren te leggen aanwezig te zijn.
- Ga wat de ruimte in het nachthok betreft ongeveer uit van 0,5 - 1 m² per kip, dit afhankelijk van de grote van de kippen.
- Hang de stok niet te hoog, grotere zwaardere rassen zullen er dan maar moeilijk op kunnen komen. Zo'n 30cm van de bodem is voldoende.
- Maak de ren zo ruim mogelijk voor een gelukkige kip. Heb je kippen die niet vliegen en een tuin die het toelaat dan zullen ze je erg dankbaar zijn als ze zo nu en dan even lekker mogen rondscharrelen.
- Kieren en naden in het nachthok zo veel mogelijk vermijden. Deze plekjes zijn namelijk verstopplaatsen voor rode bloedmijt.
- Sommige mensen verven de wanden van het nachthok wit omdat bloedmijt op een witte wand beter zichtbaar is en dus sneller opgemerkt kan worden.
- Het rapen van eieren en het schoonmaken moet op een eenvoudige manier kunnen gebeuren. Let er dus bij het uitzoeken (of zelf maken) van een hok op dat je je niet in de vreemdste bochten moet wringen om ergens bij te kunnen komen.
- Wat je in het nachthok op de bodem legt luistert niet zo heel nauw, kippen zijn al gauw tevreden. Kijk dus naar waar jouw persoonlijke voorkeur naar uit gaat. Onze voorkeur is uitgegaan naar houtvezel, deze is in grote balen te koop bij dier en tuincentra.
- Om je kippen in optimale conditie te houden dien je ze legkorrel of meel te geven. Te verkrijgen bij onder andere dier en tuincentra. Hier zit alles in wat de kip nodig heeft en is een noodzakelijke basisvoeding.
- Kippengrit (gemalen schelpen) is ook een must. Kippen hebben geen tanden en vermalen hun voer met behulp van kippengrit met hun spiermaag. In kippengrit zit ook kalk wat nodig is bij het aanmaken van de eierschaal.
- Gemengd graan is voor de kippen een lekker tussendoortje. Gooi zo nu en dan wat handjes graan op de grond van de ren zodat de kippen lekker kunnen scharrelen.
- Bij veel dierenwinkels zijn meelwormen te koop, deze zijn ook een lekkernij voor de kippen, net zoals wormen uit de tuin.
- Je kunt ze ook keuken en tuinafval voeren. Onkruid, gemaaid gras, oud brood, gekookte aardappels, rijst, groente(afval), fruit, kippen lusten vrijwel alles. Geef het wel met mate en pas op met zout!
- Het is geen probleem om verschillende kippenrassen bij elkaar te houden.
- Kippen zijn groepsdieren en daarom is een minimum van 2 aan te raden.
- Kippen nemen graag een zandbad. Heb je je ren op een betegelde ondergrond staan zorg dan wel voor de mogelijkheid tot een zandbad door middel van een teiltje of iets dergelijks gevuld met zand of aarde.